جمعه ٠٣ آذر ١٣٩٦ - 
صفحه اصلي > آسم و آلرژي > آسم  

آسم

آسم بيماري التهابي مزمن راههاي هوايي است كه در افراد مستعد از نظر ژنتيك، تحت تاثير عوامل محيطي، ايجاد يا تشديد ميشود. از جمله اين محرك ها مي توان به هواي سرد، دود ناشي از استعمال دخانيات، سوزاندن چوب يا زغال، مواد شيميايي  آلرژي زا همچون حشره كش ها، مايت ها و بيماري هاي تنفسي مانند سرما خوردگي و آنفولانزا اشاره كرد. سلول هاي بسياري از جمله ماستوسيت ها، ائوزينوفيل ها لنفوسيت T و نوتروفيل ها درايجاد بيماري آسم نقش دارند. در سال 2012، 300 ميليون نفر بر طبق آمار سازمان بهداشت جهاني به آسم مبتلا بودند. شيوع علائم رايج آسم در ايران 5.5% در تمام گروههاي سني گزارش شده است كه اين آمار تقريبا" 13.14% در كودكان است. تحقيقات گذشته اين آمار را 10% گزارش كرده است كه نشان دهنده افزايش شيوع آسم در اين گروه سني ميبا شد. طبق بررسي هاي انجام شده 35.4 درصد كودكان تهراني داراي علائم آسم هستند و اين عدد هشدار دهنده است و بايد براي پيشگيري از اين بيماري تمهيدات ويژه اي انديشيده شود. در مورد افزايش شيوع آسم فرضيه هاي زيادي مطرح شده است كه يكي از آن ها تغيير عادات غذايي است، فرضيه ديگر افزايش سطح بهداشت به دنبال شهري شدن جوامع و كاهش تماس با عوامل عفوني مختلف و به دنبال آن كاهش ميكروبهاي مفيد بدن مي باشد. آسم شايعترين بيماري مزمن ريوي در كودكان است و يكي از علل شايع غيبت كودكان از مدرسه مي باشد، بطوريكه باعث تحميل بار مالي سنگيني به خانواده و جامعه مي شود بنابراين تشخيص و درمان به موقع يكي از راهكارهاي مناسب جهت جلوگيري از موارد فوق مي باشد.

 ژن مسئول اين بيماري در كروموزوم هاي مختلفي از جمله 5 و 11 رديابي شده است. اخيرا" نيز ژن جديدي به نام Adams 33 روي كروموزوم 20 شناسايي شده است.

 بر اساس گزارشي از نشريه lancet كودكاني كه در سال اول زندگي استامينوفن مصرف كرده اند با احتمال بيشتري دچار آسم مي شوند. دكتر ريچارد باسلي از موسسه پژوهش پزشكي نيوزلند و سرپرست اين تحقيق گفته است اگر اين رابطه علت و معلولي باشد آنگاه مصرف استامينوفن به عنوان ريسك فاكتوري براي آسم به شمار مي آيد و بايد استفاده از آن را براي مواقع ضروري و تب هاي بالا گذاشت. اگرچه به نظر مي رسد كودكاني  كه استامينوفن مصرف مي كنند بيشتر دچار ويروسهاي تنفسي شده باشند و به اين دليل بيماري آسم در آنها با شيوع بيشتري بروز مي كند. همچنين 45% تا 65% كودكان وبالغين مبتلا به آسم مزمن و عود شونده، ريفلاكس معده به مري ((GERD دارند كه در اين موارد بررسي از نظر GERDتوصيه مي گردد.

 تشخيص آسم اساسا" باليني است و بر اساس شرح حال، معاينه فيزيكي و با كمك گرفتن از تست تنفسي (Pulmonary Function Test) صورت مي گيرد. علائم آسم شامل سرفه، تنگي نفس، خس خس مكرر و احساس فشار در قفسه سينه مي باشد. در كودكان علائم آسم گاهي به صورت سرفه به دنبال فعاليت و يا ورزش تظاهر مي كند Cough Variant Asthma. همچنين ممكن است كودك دچار سرماخوردگي هاي مكرر و يا ادامه سرفه بعد از هر عفونت ويروسي تنفسي شود كه در اين موارد بررسي هاي تكميلي تر از قبيل انجام آزمون تنفسي و يا تست هاي تحريكي ضروري مي باشد. با توجه به اينكه علائم آسم در ديگر بيماريهاي ريوي نيز ديده مي شود رد تشخيصهاي افتراقي خصوصا" در سنين كمتر از 5 سال حائز اهميت است. علائم آسم عموما" دوره هاي عود و بهبودي دارد و اغلب در شب بدتر مي شود. تشخيص آسم هميشه آسان نيست. در دوران شيرخوارگي و اوايل كودكي خس خس سينه به طور شايع يافت مي شود اما اغلب گذرا و خفيف هستند. يك معيار باليني ساده براي تعيين احتمال بروز آسم در موارد خس خس سينه قبل از 3 سالگي و در نتيجه نياز به درمان دراز مدت در اين بيماران استفاده از " شاخص پيش بيني آسم " مي باشد . اين شاخص عبارت است از معيار هاي اصلي و فرعي :

    آسم کودکان  معيار اصلي (سابقه آسم در خانواده، وجود آلرژي و حساسيت هاي استنشاقي)

 آسم کودکان  معيار فرعي (ائوزينوفيلي، ويزينگ بدون سرما خوردگي، رينيت آلرژيك و آلرژي غذايي)

      جهت تاييد تشخيص آسم حداقل يك معيار اصلي و دو معيار فرعي الزامي است.

 براي شروع  درمان آسم ابتدا شدت بيماري بايد مدنظر قرار بگيرد، كه طبقه بندي آن به صورت زير مي باشد: (آسم متناوب، آسم خفيف، متوسط و شديد مداوم) با در نظر گرفتن اين مطلب كه هدف اصلي از درمان آسم كنترل بيماري مي باشد طبقه بندي جديدي بر پايه سطح كنترل آسم ارائه شده است. داروهاي آسم در دو دسته كلي قرار دارد كه شامل درمان كنترل كننده با استفاده از استروئيد، داروهاي آنتي لكوترين، كرومولين و درمان كوتاه اثر با استفاده از بتا آگونيست سريع الاثر، آنتي كولينرژيك استنشاقي و آمينوفيلين ميباشد.

بطور كلي  در درمان و پيشگيري از آسم موثرترين داروي ضد التهابي كورتيكواستروئيدهاي استنشاقي هستند. درمان دراز مدت با استروئيدهاي خوراكي فقط در موارد پايدار شديد و به صورت كوتاه مدت در زمان حمله توصيه شده است. تئوفيلين نيز به عنوان درمان مكمل آسم همراه با برونكوديلاتورها تجويز مي شود و به تنهايي جايي در درمان آسم ندارد. داروهاي آنتي كولينرژيك نيز به شكل استنشاقي و كوتاه مدت در درمان آسم حاد و شديد كاربرد دارند. داروهاي استنشاقي آسم در كودكان بايد با استفاده ازSpacer  و آموزش آن تجويز شود.                         

در درمان آسم كودكان رعايت نكات زير توصيه مي گردد:

آسم کودکان   بررسي و كنترل علائم بيماري و پيگيري منظم بيمار

آسم کودکان   كنترل عوامل محيطي جهت اجتناب از آلرژن ها

آسم کودکان   تجويز داروهاي مناسب بر اساس شدت بيماري آسم

آسم کودکان   آموزش بيمار و خانواده در رابطه با آسم

                      آسم کودکان   واكسيناسيون ساليانه بيمار و اطرافيان

لینکهای مرتبط
دانشگاه شهید بهشتی

مرکز درمانی سل و بیماریهای ریوی مسیح دانشوری

مرکز تحقیقات بیماریهای نای

مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل دخانیات

آمار بازدیدکنندگان
بازدید از این صفحه : 1590 بار

بازديدکنندگان امروز : 409 نفر

کل بازديدکنندگان : 388649 نفر

بازديدکنندگان آنلاين : 5 نفر

 

مرکز تحقیقات بیماریهای تنفسی کودکان
Pediatric Respiratory Disease Research Center

 

© تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.